Internet, kraamkamer mondiale democratie?

Niet het Binnenhof maar het internet cruciaal voor bloei democratie wereldwijd

Katinka Hesselink 2006

Het artikel van Wouter ter Heide met dezelfde titel als hierboven (Internet, kraamkamer mondiale democratie) gaat uit van het idee dat het internet een cruciale rol kan spelen in de ontwikkeling van democratie wereldwijd. Met idee kan ik helemaal instemmen, gezien de ervaringen in China en elders op de wereld. Het internet biedt mogelijkheden voor vrije meningsuiting die ongekend zijn. 

Vreemd genoeg echter gaat Wouter ter Heide er van uit dat de overheid hierin een belangrijke rol moet spelen:

Ervan uitgaande dat toute La Haye dit ook beoogt, lijkt mij het initiatief voor de bouw van de virtuele politieke arena op Internet, een uitgelezen taak voor regering en parlement gezamenlijk.

Waarom Den Haag hierin moet sturen is mij onduidelijk. De kracht van het internet is nu juist dat in de chaos van allerlei onbetekenende meningen en opmerkingen een vrijheid heerst die niet door overheden beperkt wordt. Dit leidt in het slechtste geval tot criminele activiteiten, maar in het beste geval tot beeldvormende blogs. 

Google heeft als zoekmachine duidelijk gemaakt dat in de chaos wel degelijk een ordening zit: de populairste sites zijn maatgevend. 

Waarschijnlijk vindt Wouter ter Heide dat de overheid zich hier tegenaan moet bemoeien omdat de chaos zo groot is. Wie ooit deel genomen heeft aan online discussies, weet hoe vaak deze in niets-zeggend gekeuvel ontaarden. Een mechanisme om discussies zowel relevant als levend te houden ben ik nog niet tegen gekomen. 

Buiten de fora zijn er echter allerlei initiatieven die mensen helpen om hun eigen interesses bij te houden - zo blijf ik op de hoogte van 'alternatief nieuws', met behulp van stumbleupon. Aangezien stumbleupon de mogelijkheid geeft om commentaar op webpagina's te geven, ontstaat bij spraakmakende artikelen een discussie. 

Dit soort initiatieven (stumbleupon is zeker niet de enige, maar wel degene waar ik persoonlijk ervaring mee heb) maakt gebruik van de collectieve intelligentie van mensen. In de chaos van een letterlijk wereldwijd web komt orde doordat mensen kunnen aangeven welke websites ze interessant vinden - en degenen die moeite doen geven aan waarover de website gaat en waarom ze hem interessant vinden. Hier is weer, zoals in elke democratie, populariteit maatgevend. Ook zit in het stumbleupon systeem ingebouwd dat de stem van mensen (stumblers) die populair zijn zwaarder weegt in het collectieve proces dan de stem van mensen die dat niet zijn. Ook op die manier wordt een diepgang bereikt die met een te open systeem niet bereikt kan worden. 

Zoiets als stumbleupon draait niet op de overheid. De overheid zou het kunnen verbieden - en dat zou schande zijn. De overheid kan de randvoorwaarden scheppen - en dat doet ze door te regelen dat we in Nederland allemaal internet kunnen hebben. 

Het idee dat de overheid met dit soort zaken iets zou moeten, geeft voor mijn gevoel aan dat Wouter ter Heide de mensen niet genoeg vertrouwt. Een andere optie is dat hij vindt dat de overheid niet genoeg luistert naar dit soort initiatieven. Ik vind het vrij onvermijdelijk dat de overheid achter loopt als het om begrip van de dynamiek van het internet gaat. 

Relevante links