Mother Teresa Anyway Quote
6 september 1997

De weg van gevoeligheid

Katinka Hesselink

Naar aanleiding van de dood van Moeder Teresa ben ik haar boek 'De weg van Eenvoud, een uitzonderlijk levensverhaal' opnieuw gaan lezen. Het boek straalt een eenvoudige toewijding uit. Het is ongetwijfeld de weg van Bhakti-yoga, de weg van Liefde in dienst van de mensheid, die moeder Teresa uit droeg. Eén onzer geestelijk leiders heeft haar lichaam los kunnen laten, waarschijnlijk omdat haar taak volbracht was. Ik ben niet droevig, maar er maakt zich wel een weemoed van mij meester. Ze is er niet meer en mijn droom om haar ooit nog te zullen volgen, valt in duigen.

Ik heb al lange tijd het sterke vermoeden dat het vermogen om kwetsbaar te zijn, het zelfde is als werkelijke innerlijke kracht te bezitten: het vermogen om pijn en eenzaamheid te doorvoelen in plaats van er voor weg te lopen door middel van boeken, lezingen, werk, bijeenkomsten, hobby's of t.v. is erg essentieel. Moeder Teresa lijkt op een heel andere manier het zelfde te zeggen:

"Mensen zijn onredelijk, onlogisch en egocentrisch,
houd toch van hen
Als je goed doet, zijn er mensen die je beschuldigen van zelfzuchtige bijbedoelingen,
doe toch goed
Als je success hebt, maak je onechte vrienden en echte vijanden,
heb toch success
Je goede daden zijn morgen vergeten,
verricht toch goede daden
Eerlijkheid en openhartigheid maken je kwetsbaar,
weest toch eerlijk en openhartig
Wat je jaren gekost heeft om op te bouwen, kan in één klap vernietigd worden,
bouw toch op
Mensen die hulp nodig hebben, kunnen je aanvallen als je hen helpt,
help hen toch
Als je je uiterste best voor de mensheid doet, krijg je vaak stank voor dank,
doe toch je uiterste best" (voetnoot)

Vind door je kwetsbaarheid heen het vermogen om te geven. Wie hiernaar kan leven, zonder een pantser op te bouwen, heeft werkelijke innerlijke kracht.

In het dagelijkse leven hebben we een pantser. Dat is het meest opvallende deel van onze persoonlijkheid. Als het pantser sterk genoeg is, lijkt het alsof er kracht is, maar ondertussen weten we vaak zelf niet eens wat er achter het pantser zit. We vermoeden vaak de grootste rampen als het pantser weg mocht vallen.

Toch zal de leerling, de (lay-)chela, dat pantser moeten doorbreken, als hij/zij werkelijk ten diepste voor de mensheid wil werken. Sterker nog, dat pantser zal doorbroken worden, door de sterke wilskracht en daardoor de noodzaak om getest te worden op innerlijke zuiverheid. De (lay-) chela moet erop voorbereid zijn dat er het volgende gebeurt als de leerling aangenomen wordt als chela:

"Het eerste ... is het naar buiten brengen van al wat in de aard des mensen verborgen ligt, zijn gebreken, gewoonten, eigenschappen of onderdrukte begeerten, om het even of zij goed, slecht of onzijdig zijn."

Dus alle goede neigingen, zowel als de verleidelijke wensdromen, de talenten, maar ook de egoïstische neigingen, zullen boven komen. De natuurlijke raad in al deze gevallen is natuurlijk: onderzoek alles en behoud het goede.

Maar voor dit kan gebeuren, moet er eerst de gevoeligheid zijn die het onderzoeken mogelijk maakt van alles wat van binnen leeft. Die gevoeligheid, de sensitivity waar Krishnamurti het over heeft draagt voor mijn gevoel kwetsbaarheid in zich. Ik vermoed dat gevoeligheid hand in hand gaat met de onzelfzuchtige Liefde waar we het zo vaak over hebben. Als de Liefde er is, is de kwetsbaarheid er. Als de kwetsbaarheid er is, is de Liefde niet ver.

Hoe dieper en allesomvattender de Liefde, hoe groter ook (automatisch) de kwetsbaarheid. Maar daarin ontspruit vanzelf de innerlijke kracht die een bescherming is, juist als het ik er niet meer is om zichzelf te beschermen. Die kracht is ook de energie die gebruikt kan worden om naar binnen te kijken en daardoor nog kwetsbaarder te worden voor alles wat daarbinnen verborgen is. Het is als de slang die zichzelf in de staart bijt:

Naar binnen kijken vergt energie. Wie het opbrengt te kijken, ontdekt kwetsbaarheid. Daaruit ontstaat gevoeligheid die Liefde voor het geheel in zich draagt. Bijvoorbeeld doordat het kennen van de eigen kwetsbaarheid betekent dat die kwetsbaarheid ook in de ander herkend wordt. Het accepteren van kwetsbaarheid betekent ook dat er minder tijd besteed hoeft te worden aan het zoeken naar zekerheden op allerlei gebied. Liefde en gevoelig-zijn zijn de grond waarin de kracht groeit om nog dieper te kijken, naar nog meer kwetsbaarheid. Zo onstaat er de vrijheid van nog diepere Liefde. Deze cirkel gaat door en door, precies zolang als we de moed hebben naar binnen te kijken.

Het pantser van de persoonlijkheid bestaat uit onze verdedigingmechanismen tegen die kwetsbaarheid. Wie de kwetsbaarheid doorleeft tot in de diepte waar onzelfzuchtige Liefde ontstaat, zal in dat process de persoonlijkheid steeds minder krachtig zien worden. Daarvoor in de plaats komt de leegte waarin de vrijheid is om vol Liefde te zijn voor het Geheel. Want er is het vermogen gevoelig te zijn voor de mensen om ons heen of we ze nu in het verleden aardig vonden of niet. dus is er een verwantschap met de hele mensheid. In het voelen van die verwantschap is kracht, want wie Liefde voelt, kan automatisch handelen, met problemen om gaan enzovoorts.

Moeder Teresa liet dat voor mijn gevoel op unieke wijze zien. Haar benadering had niet de steun nodig van uitgebreide theoriën over de aard van het universum. Ze leefde haar liefde voor de allerarmsten op een manier die haar een voorbeeld heeft doen zijn voor velen over de hele wereld. Haar nonnen leven in dezelfde armoede als de mensen die zij steunen, rekenend op de hulp van God als er iets mis gaat. Dit gaat zelfs zover dat ze lang niet alle aangeboden hulp aannemen: hun gelofte van armoede moet in stand blijven. Ze eten wat de armen eten: ze leven in dezelfde kwetsbare toestand als zij, en daarin vinden zij hun kracht. Ik hoop dat het heengaan van Moeder Teresa niet betekent dat die zelfopoffering en kwetsbaarheid verloren gaat. Ons zoeken naar zekerheid heeft de keerzijde dat er een essentiele gevoeligheid mee verloren gaat.


(voetnoot) : Moeder Teresa leende dit van Kent M. Keith's, misschien van zijn boek: The Silent Revolution: Dynamic Leadership in the Student Council. Zie: The Paradoxical Commandments en ook zijn boek: Anyway: The Paradoxical Commandments: Finding Personal Meaning in aCrazy World

Naar boven