Mahatma Mohandas Gandhi over het Indiase Kaste-systeem

E. Stanley Jones

Niemand [heeft] meer bijgedragen tot het doorbreken van het kaste-systeem als Mahatma Gandhi. De kaste begint, als systeem af te brokkelen, en daartoe heeft de Mahatma, door zijn strijd tegen de uitbanning van de kastelozen, de stoot gegeven. Maar als de uitbanning van de kastelozen vervalt, vervalt 't gehele kastenstelsel. Het is niet mogelijk, aan het één vast te houden als het andere vervalt. Toch heeft de Mahatma dat een tijd lang geprobeerd. Toen hij in de Yeravda-gevangenis zat, ben ik hem gaan opzoeken. Dr. Ambedkar was bij hem en zelf zat hij op een bed op de binnenplaats van de gevangenis. Het was in die tijd, toen Dr. Ambedkar aangekondigd had, dat hij het Hindoeïsme vaarwel zou zeggen en de kastelozen hem daarin zouden volgen. De Mahatma had op dat ogenblik een zeer belangrijke bespreking met de leider der kastelozen, maar hij onderbrak die bespreking voor een ogenblik en luisterde naar ons gesprek. Ik bracht naar voren, dat er twee maatschappij-beschouwingen waren, de horizontale (in ik hield mijn vingers horizontaal) en de vertikale (en ik hield mijn vingers vertikaal). De horizontale beschouwing ziet alle mensen gelijk voor God, en dus ook gelijk voor de mensen. De vertikale beschouwing stelt de ene mens op een ander niveau dan de andere, dus de een boven de ander. Dat doet het kaste-systeem. Er bestaan vier kasten: de Brahmanen of priesterlijke kaste, de Kshatriya, de militaire kaste, de Vaisya, de koopmanskaste en de Sudra, de dienende kaste. Daaronder staan de kastelozen, de zeventig miljoen, voor wie in de kasten geen plaats is, dat zijn de kastelozen. Nu doet u het voorstel, kasteloosheid op te heffen door voor deze mensen plaats te maken binnen de kasten. Maar het kaste-systeem is nog intact. Men blijft het leven vertikaal zien. Dr. Ambedkar begon hardop te lachen, want klaarblijkelijk raakte ik hier het punt, waarover zij zojuist gesproken hadden, hoewel ik het anders formuleerde.

De Mahatma antwoorde: "Ook ik ben van mening, dat wij het leven horizontaal moeten zien: alle mensen gelijk voor God en voor de mensen."

"Dan vervalt niet alleen de kasteloosheid," antwoorde ik, "maar het hele begrip kaste."

"Ja," zei hij langzaam, "en dat is ook vervallen. Maar allen brengen wij uit onze vroegere incarnaties, iets mee in deze incarnatie, en staan daardoor verschillend in dit leven." Hij verdedigde een andere vorm van kaste-indeling, en dat bedoelde hij, toen hij in een artikel "Waarom ik een Hindoe ben" schreef: "Tenslotte is de ontdekking van de wet van varnashrama (het kaste-systeem) een schitterend resultaat van het rusteloos zoeken naar waarheid." Maar in ons gesprek bracht hij het kastebegrip terug tot de verschillende aanleg, die wij allen bij onze geboorte meebrengen als gevolg van onze vroegere incarnaties. Dat kan niet op één lijn gesteld worden met het tegenwoordig kaste-systeem, dat gebaseerd is op de geboorte in een bepaalde woning. Het een is inherent, het andere is kunstmatig. Gandhi geeft een uitleg van het begrip kaste, waardoor er niets van het hele begrip over blijft. En door zijn invloed is er ook bijna niets meer van over gebleven. Zijn verdediging is een aanval geworden. Buiten enige twijfel heeft geen enkele persoonlijkheid zoveel bijgedragen tot het doorbreken van het kaste-systeem als de Mahatma. Want in zijn allesomvattende liefde stijgt hij hoog boven alle verschillen uit. Hij moge ze verdedigen met zijn mond, maar zijn hart doorbreekt ze bij iedere klop.