Toevlucht nemen tot de Boeddha, de Dharma en de Sangha
Katinka Hesselink 2008
In het Boeddhisme zijn diverse rituelen in gebruik die aangeven dat degeen die ze op zich neemt een serieus Boeddhist is. De meest elementaire van deze rituelen is 'toevlucht nemen'. Dat wil zeggen dat men zweert toevlucht te nemen tot de Boeddha, de Dharma en de Sangha.
Toevlucht nemen - algemeen
Toevlucht nemen is een oud ritueel en in gebruik onder Boeddhisten van alle richtingen (Theravada en Mahayana), behalve dan Westerse Boeddhisten die zich vaak niet willen vastleggen.Desondanks kwam uit mijn enquête dat zo'n 30% van de deelnemers wel toevlucht had genomen. De deelnemers voelden zich in grote meerderheid thuis bij het label 'Boeddhist'.
Men neemt toevlucht tot de Boeddha, de Dharma en de Sangha. Wat dit betekent verschilt per traditie. Hieronder volgt een inventarisatie:
Boeddha
Toevlucht nemen tot de Boeddha betekende tijdens het leven van Shakyamuni dat men de Boeddha als leraar zag, als guru. Na zijn dood ging het betekenen dat men hem als de bron van de leer zag. Uit de teksten over zijn dood blijkt dat de Boeddha zijn leringen belangrijker vond dan zijn persoon. Dit kan een reden zijn geweest waarom er eeuwenlang geen afbeeldingen van de Boeddha gemaakt zijn.
In de Mahayana Boeddhistische traditie(s) kan toevlucht nemen tot de Boeddha ook geinterpreteerd worden als toevlucht nemen tot je eigen innerlijke Boeddha.
Dharma
Dharma kan op vele manieren vertaald worden. In de Boeddhistische context van toevlucht nemen, bedoelt men meestal 'de Boeddhistische leer en praktijk'. Dat wil zeggen dat men er vanuit gaat dat de Dharma, de leer, de enige echte toevlucht is. De Boeddhistische leer is de enige basis voor juist leven, juist denken en juist spreken. Andersom zijn juist leven, juist denken en juist spreken een redelijke samenvatting van het Boeddhistische achtvoudige pad.
