Leegte, wijsheid en prajna
Geleerd publiek, als u mij hoort spreken over de leegte, denk dan niet
dat ik een vacuüm bedoel [wat wel het geval is in de ketterij van de
leer van het annihilisme]. Het is uiterst belangrijk dat we deze
opvatting achterwege laten omdat, als een man in stilte neerzit en zijn
geest leeg houdt, hij zal verblijven in een lege bewustzijnsstaat van
pure onverschilligheid.
Geacht publiek, de oneindige
leegte van het universum is in staat ontelbare zaken in vele vormen,
zoals de zon, de maan, de sterren, bergen, rivieren, werelden, bronnen,
beekjes, struiken, wouden, goede mensen, slechte mensen, goede en
slechte dharma's,
deva
-vlakten, hellen, grote
oceanen, en alle bergen van de
Mahameru
,
te bevatten. De ruimte bevat dit alles, zoals ook de leegte van onze
eigen aard alles bevat. We zeggen dat de essentie van onze geest
uitgestrekt is omdat ze alle dingen bevat, omdat alle dingen zich
binnen onze eigen aard bevinden. Als we de goedheid of de slechtheid
van andere mensen waarnemen, worden we er niet door aangetrokken of
afgestoten, en ook zijn we er niet aan gehecht. Op deze manier is de
geest zo leeg als de open ruimte. Daarom kunnen we zeggen dat onze
geest uitgestrekt is. Daarom wordt hij ook
maha
genoemd.
Geacht publiek, waar de onwetenden alleen maar over spreken, dat
beoefenen de wijzen met hun geest. Er is ook een bepaalde groep van
dwaze mensen die in stilte neerzitten en proberen hun geest leeg te
houden. Ze onthouden zich ervan aan iets te denken en noemen dit dan
'groot'. Door hun ketterse ideeën is het zelfs moeilijk om hierover met
hen te spreken.
Geacht publiek, jullie moeten goed beseffen dat de geest een zeer groot vermogen heeft
omdat hij de hele
dharmadhatu
['de sfeer van de wet', dat wil zeggen het hele universum] doordringt.
Als we hem gebruiken, kunnen we aspecten van alles leren kennen, en als
we het volledige vermogen van de geest gebruiken, kunnen we alles leren
kennen. Alles is in het ene aanwezig en het ene is in alles aanwezig.
Als onze geest zonder enige beperking functioneert en kan gaan en staan
waar hij wil, dan bevindt hij zich in de staat van
prajna
[wijsheid].
Geleerd publiek, alle
prajna
is afkomstig uit de essentie van de geest en niet uit een uitwendige
bron. Vergis jullie niet! Dit noemt men de "zelfredzaamheid van de ware
aard". Als men de
tathata
['zo-heid', de
essentie van de eigen geest] eenmaal kent, dan is men voor altijd vrij
van begoocheling. Omdat de geest zeer complexe zaken kan bevatten, is
het niet nodig om zoiets triviaals [als het stil neerzitten met een
lege geest] te beoefenen. Spreek niet de hele dag over de leegte zonder
dit ook in de praktijk te beoefenen. Iemand die dit doet kan men
vergelijken met iemand die zichzelf tot koning heeft gekroond, maar in
feite een gewoon burger is. Men kan
prajna
nooit op deze manier verwerven, en personen die zich zo gedragen zijn
niet mijn leerlingen.
Geleerd publiek, wat is prajna ? Prajna betekent "wijsheid". Als we altijd en overal onze geest vrijhouden van dwaze begeerte en in alle omstandigheden wijs handelen, dan beoefenen we prajna . Eén dwaze gedachte volstaat om prajna zich te doen verbergen, terwijl één wijze gedachte volstaat om prajna opnieuw te onthullen. Onwetende mensen beseffen dit niet. Ze spreken erover met hun tong, maar in hun geest kennen ze dit niet. Ze zeggen voortdurend dat ze prajna beoefenen en spreken onophoudelijk over de leegte, maar de absolute leegte kennen ze niet. De essentie van de wijsheid is prajna , die geen enkele vorm of eigenschap heeft. Als we dit op deze manier interpreteren, dan is het inderdaad de wijsheid van prajna .
Meer Boeddhistische Filosofie - meer Zen Boeddhisme