Inleiding op het Boeddhisme

  1. Hinayana Boeddhisme: gebaseerd op de Pali-geschriften. De meest conservatieve stroming. De enige nog bestaande stroming hierbinnen is de Therevada. Hinayana betekent ‘klein voertuig’ – dus Therevada boeddhisten hebben de voorkeur aan de term Therevada.
  2. Mahayana Boeddhisme: gebaseerd op de Pali geschriften en wat zieners na Boeddha gevonden hebben. Een eclectisch boeddhisme dus. Bevat o.a. Tibetaans boeddhisme en Zen boeddhisme.

De vier edele waarheden

  1. dukkha: de onvolkomenheid, onbevredigheid van het bestaan en het lijden.
  2. samudaya: het lijden heeft een oorzaak, te weten onwetendheid. Deze uit zich weer in gehechtheid, begeerte en haat.
  3. niradha: de oorzaak van het lijden kan woren opgeheven. Verlichting is mogelijk.
  4. magga: de weg. Het achtvoudige pad, dat daarmee een weg is om het lijden te overstijgen en om het nirvana te ervaren.
[ oorspronkelijke tekst van de 'first sermon' waarin de vier edele waarheden werden verkondigd door Boeddha ]

Het achtvoudige pad

  1. Het juiste inzicht
  2. De juiste intentie
  3. De juiste spraak
  4. De juiste handelswijze
  5. Het juiste levensonderhoud
  6. De juiste inzet
  7. De juiste geesteshouding
  8. De juiste concentratie
[ oorspronkelijke tekst van het achtvoudige pad van Boeddha ]

Drie juwelen

Een Boeddhist neemt toevlucht in de drie juwelen:

  1. De Boeddha
  2. de dharma (de leer)
  3. de sangha (de gemeenschap van monnikken, de gemeenschap van boeddhisten, of algemener – het gezelschap van mensen die ook ‘op het pad zijn’.)
[ meer over de drie toevluchten of de drie juwelen ]

Karma, reÔncarnatie en wedergeboorte

Het Boeddhisme is een ethische filosofie waarin vanzelfsprekend aangenomen wordt dat onze daden, woorden en gedachten invloed hebben op onze toekomst: niet alleen in ons huidige leven, maar ook in volgende levens. Hiermee wordt 'wie goed doet, goed ontmoet' niet alleen een advies, maar ook een metafysische waarheid.

Meer over karma

De vijf geloften (panchasila)

  1. Niet te doden (geweldloosheid);
  2. Niet te nemen wat niet gegeven wordt;
  3. Geen valse taal te gebruiken;
  4. Geen seksueel wangedrag;
  5. Geen gebruik van bedwelmende middelen.

Meer over de vijf geloften, door Thich Nhat Hanh

De drie kenmerken van bestaan

  1. dukkha – lijden, het gebrek aan bevrediging dat het leven biedt.
  2. anicca – vergankelijkheid. Alles in deze wereld is tijdelijk
  3. anatta – de afwezigheid van een blijvend zelf, of ziel.

De vijf ophopingen (skanda’s)

  1. vorm
  2. gevoel
  3. waarneming
  4. karmische formatie
  5. bewustzijn

De vijf skanda’s houden vast aan de idee van een ego dat ze bijeen houdt. Maar eigenlijk is er niets, alleen een reeks processen.” (1)

De bodhisattva

Iemand die besloten heeft niet voor zichzelf, maar voor de wereld te leven. Anders gezegd: niet voor zichzelf, maar voor alle bewuste wezens wil hij/zij verlichting bereiken. Zie ook de bodhisattva eed en de paramita's van perfectie.

De zeven factoren van verlichting

  1. gewaarzijn
  2. onderzoek van de dharma
  3. energie
  4. vreugde
  5. stilte
  6. concentratie
  7. gelijkmoedigheid

Voetnoot

(1) Uit Boeddhisme, Tom Lowenstein, Librero, Kerkdiel, 2002, p. 29

Meer Boeddhisme Boeken