Boeddhisme basisgegevens
- Boeddha leefde van 566 B.C tot 486 B.C (ofwel van 624 B.C tot 544 B.C afhankelijk van welke traditie je volgt). In beide gevallen ongeveer 500 jaar voor Christus. Hij werd geboren in het huidige Nepal. Tijdens zijn leven reisde hij vermoedelijk rond in het gebied rond de Ganges in India.
- Hij was een prins die zijn welvaart opgaf, na het zien van een zieke mens, een oude mens, een dode en uiteindelijk een monnik. Hij ging rondreizen, leren van spirituele meesters en uiteindelijk, toen bleek dat zij geen van allen hem konden leren wat de oplossing van het lijden was, ging hij jaren mediteren en zich uit hongeren. Uiteindelijk kwam hij tot de conclusie dat het lichaam ook zijn plek had en nam hij eten tot zich. Dit inzicht is bekend geworden als de weg van het midden. Niet te veel eten, afhankelijk zijn van de zintuigen. Maar wel genoeg tot je nemen om normaal te kunnen functioneren. [meer over het leven van Gautama Boeddha]
- Het Boeddhisme heeft zich over heel Azië verspreid en bestaat uit twee hoofd stromingen:
- Hinayana Boeddhisme: gebaseerd op de Pali-geschriften. De meest conservatieve stroming. De enige nog bestaande stroming hierbinnen is de Therevada. Hinayana betekent ‘klein voertuig’ – dus Therevada boeddhisten hebben de voorkeur aan de term Therevada.
- Mahayana Boeddhisme: gebaseerd op de Pali geschriften en wat zieners na Boeddha gevonden hebben. Een eclectisch boeddhisme dus. Bevat o.a. Tibetaans boeddhisme en Zen boeddhisme.
De vier edele waarheden
- dukkha: de onvolkomenheid, onbevredigheid van het bestaan en het lijden.
- samudaya: het lijden heeft een oorzaak, te weten onwetendheid. Deze uit zich weer in gehechtheid, begeerte en haat.
- niradha: de oorzaak van het lijden kan woren opgeheven. Verlichting is mogelijk.
-
magga: de weg. Het achtvoudige pad, dat daarmee een weg is om het
lijden te overstijgen en om het nirvana te ervaren.
Het achtvoudige pad
- Het juiste inzicht
- De juiste intentie
- De juiste spraak
- De juiste handelswijze
- Het juiste levensonderhoud
- De juiste inzet
- De juiste geesteshouding
- De juiste concentratie
Drie juwelen
Een Boeddhist neemt toevlucht in de drie juwelen:
- De Boeddha
- de dharma (de leer)
- de sangha (de gemeenschap van monnikken, de gemeenschap van boeddhisten, of algemener – het gezelschap van mensen die ook ‘op het pad zijn’.)
De vijf geloften (panchasila)
- Niet te doden (geweldloosheid);
- Niet te nemen wat niet gegeven wordt;
- Geen valse taal te gebruiken;
- Geen seksueel wangedrag;
- Geen gebruik van bedwelmende middelen.
Meer over de vijf geloften, door Thich Nhat Hanh
De drie kenmerken van bestaan
- dukkha – lijden, het gebrek aan bevrediging dat het leven biedt.
- anicca – vergankelijkheid. Alles in deze wereld is tijdelijk
- anatta – de afwezigheid van een blijvend zelf, of ziel.
De vijf ophopingen (skanda’s)
- vorm
- gevoel
- waarneming
- karmische formatie
- bewustzijn
“De vijf skanda’s houden vast aan de idee van een ego dat ze bijeen houdt. Maar eigenlijk is er niets, alleen een reeks processen.” (1)
De bodhisattva
Iemand die
besloten heeft niet voor zichzelf, maar voor de wereld te leven. Anders
gezegd: niet voor zichzelf, maar voor alle bewuste wezens wil hij/zij
verlichting bereiken. Zie ook de
bodhisattva eed en de paramita's
van perfectie.
De zeven factoren van verlichting
- gewaarzijn
- onderzoek van de dharma
- energie
- vreugde
- stilte
- concentratie
- gelijkmoedigheid
Voetnoot
(1) Uit Boeddhisme, Tom Lowenstein, Librero, Kerkdiel, 2002, p. 29
Meer Boeddhisme Boeken
