Uit de archieven van de Theosofie-groep, een e-mailgroep met theosofie als onderwerp.

Het web van het denken
Het web van het denken
J. Krishnamurti

From: Kees van Asperen
Date: Mon Aug 7, 2000
Subject: Afsplitsing Antroposofen


Beste mensen,
Jullie vertellen vreemde verhalen over de afsplitsing van de Antroposofen.

In haar boek 'A short history of the Theosophical Society' heeft Josephine Ransom een alinea gewijd aan deze kwestie. (blz 397-398)

Even van feiten: in 1912 had Rudolf Steiner [voorzitter van de Duitse sectie van 1902 tot 1912] de toelating tot het lidmaatschap geweigerd van individuen en loges die niet werkten volgens de methoden die hij als best beoordeelde voor de Duitse sectie. Bovendien had hij -onregelementair- alle leden geschorst die ook lid waren van de Orde van de Ster van het Oosten. [opgericht in 1911 om het werk van Krishnamurti te stimuleren] Annie Besant heeft toen het charter van de Duitse sectie ingetrokken. Later is het charter weer toegekend ten behoeve van 17 Duitse loges die de regels wel wilden aanvaarden. De uitgestoten loges zijn als Antroposofische Vereniging verdergegaan.

Opvallend is dat de index van Ransoms boekje niet bruikbaar was om deze alinia terug te zoeken. De woorden Steiner, Germany, Anthroposophical Society, komen niet voor. Het toedekken van conflicten is dus een oude theosofische kwaal. De argumentatie van Steiner wordt geheel weggelaten.

Grappig is dat Krishnamurti veel later, in 1929, deze orde weer ontbond. Ik heb antroposofen horen verklaren dat hij dat samen met Steiner had gedaan. Nu zijn er dus weer theosofen die een dispuut tussen HPB en Steiner vermoeden. HPB was allang dood.

Het is mij onbekend of Besant ooit heeft gereageerd op Steiners stellingname. Zij had het in 1912 erg druk met een proces om de voogdij over en zijn broer Nitya los te peuteren van zijn vader, die zijn zoons terugeiste toen hij had gehoord dat Leadbeater homoseksueel zou zijn [Leadbeater deed de eigenlijke opvoeding in London. Daar zou hij de jongens ook les hebben gegeven terwijl ze in het bad zaten. K. was toen ongeveer 15 jaar]

Een van Steiners punten was -dacht ik- dat hij meende dat Jezus niet in een lichaam zou terugkeren. Dat is consistent met de ontstaansgeschiedenis van 'Een cursus in Wonderen', waarover ik schreef in theosofia. Achteraf gezien had Steiner dus gelijk over Krishnamurti, maar het wezenlijke punt van de vrijheid van denken werd door Besant terecht verdedigd.

De precieze argumentatie van Steiner ken ik niet, is er iemand die dat weet?

Met vriendelijke groet,
Kees van Asperen